Giới Thiệu
Việc thử nghiệm hiệu suất năng lượng tủ lạnh là yêu cầu pháp lý bắt buộc để các sản phẩm này được lưu thông hợp pháp trên thị trường Việt Nam. Quy trình này không chỉ đảm bảo tuân thủ quy định mà còn giúp người tiêu dùng lựa chọn được những thiết bị tiết kiệm điện, thân thiện với môi trường. Bài viết này sẽ đi sâu vào các quy định, quy trình, tiêu chuẩn và những lưu ý quan trọng liên quan đến việc thử nghiệm và công bố dán nhãn năng lượng cho tủ lạnh, tủ mát, tủ đông, đặc biệt tập trung vào hiệu suất năng lượng tủ lạnh.
1. Khi Nào Doanh Nghiệp Bắt Buộc Thử Nghiệm Hiệu Suất Năng Lượng và Công Bố Dán Nhãn Năng Lượng?
1.1. Yêu Cầu Bắt Buộc Thử Nghiệm Hiệu Suất Năng Lượng
Theo Phụ lục I của Quyết định số 14/2023/QĐ-TTg, ban hành ngày 24/05/2023, các sản phẩm tủ lạnh, tủ mát, tủ đông có hiệu suất năng lượng không đáp ứng mức tối thiểu theo Tiêu chuẩn Quốc gia sẽ không được phép nhập khẩu, sản xuất và kinh doanh. Lộ trình áp dụng các tiêu chuẩn cụ thể như sau:
- Từ ngày 15/07/2023 đến hết ngày 31/02/2025: Áp dụng TCVN 7828:2013 cho tủ lạnh và tủ đông.
- Từ ngày 01/04/2025: Áp dụng TCVN 7828:2016 cho tủ lạnh, tủ mát và tủ đông.
Do đó, các doanh nghiệp tham gia vào hoạt động nhập khẩu, sản xuất và kinh doanh các thiết bị này bắt buộc phải thực hiện thử nghiệm hiệu suất năng lượng theo đúng lộ trình và tiêu chuẩn quy định, đảm bảo sản phẩm đạt mức hiệu suất năng lượng tối thiểu.
1.2. Nghĩa Vụ Công Bố Dán Nhãn Năng Lượng
Quyết Định số 04/2017/QĐ-TTg quy định rõ tủ lạnh, tủ mát, tủ đông gia dụng thuộc nhóm thiết bị phải dán nhãn năng lượng và áp dụng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu. Theo đó, các doanh nghiệp nhập khẩu, sản xuất và kinh doanh các mặt hàng này bắt buộc phải thực hiện công bố dán nhãn năng lượng cho sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.
2. Cơ Sở Pháp Lý Hướng Dẫn Doanh Nghiệp
Thông tư số 36/2016/TT-BCT, ban hành ngày 28/12/2016 (và được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất Số 23/VBHN-BCT ngày 24/03/2020), là văn bản quan trọng hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện thủ tục đăng ký dán nhãn năng lượng. Thông tư này quy định chi tiết về:
- Danh mục thiết bị bắt buộc dán nhãn năng lượng: Bao gồm tủ lạnh, tủ mát, tủ đông.
- Hồ sơ đăng ký: Doanh nghiệp cần gửi hồ sơ đăng ký dán nhãn năng lượng đến Bộ Công Thương trước khi sản phẩm ra thị trường.
- Trường hợp đăng ký lại: Khi tiêu chuẩn đánh giá thay đổi hoặc mức tiêu thụ năng lượng của sản phẩm có sự thay đổi.
- Điều kiện của tổ chức thử nghiệm: Quy định rõ các yêu cầu mà các tổ chức thử nghiệm dán nhãn năng lượng phải đáp ứng.
Tủ lạnh, Tủ mát, tủ đông
3. Các Loại Tủ Lạnh, Tủ Mát, Tủ Đông Bắt Buộc Tham Gia Thử Nghiệm Hiệu Suất Năng Lượng
Việc xác định phạm vi áp dụng của các tiêu chuẩn quốc gia là rất quan trọng. Dựa trên TCVN 7828:2013 và TCVN 7828:2016, các loại sản phẩm sau đây bắt buộc phải tham gia thử nghiệm hiệu suất năng lượng:
3.1. Theo TCVN 7828:2013 (Áp dụng từ 15/07/2023 đến 31/02/2025)
- Áp dụng cho tủ lạnh, tủ kết đông lạnh có dung tích đến 1.000 L, sử dụng máy làm lạnh kiểu nén chạy bằng điện.
3.2. Theo TCVN 7828:2016 (Áp dụng từ 01/04/2025)
- Áp dụng cho tủ mát, tủ lạnh và tủ đông có dung tích đến 1.000 L.
- Các thiết bị này có thể được làm lạnh bằng đối lưu tự nhiên hoặc lưu thông không khí cưỡng bức.
- Tiêu chuẩn này KHÔNG áp dụng cho các thiết bị làm lạnh bằng phương pháp hấp thụ, tủ giữ lạnh thương mại (tủ trưng bày có mặt kính), hoặc các thiết bị làm lạnh chuyên dụng cho công nghiệp và y tế.
3.3. Các Định Nghĩa Liên Quan
Để hiểu rõ hơn, dưới đây là một số định nghĩa quan trọng:
- Thiết bị lạnh (refrigerating appliance): Buồng cách nhiệt, có một hoặc nhiều ngăn được kiểm soát nhiệt độ, làm mát bằng đối lưu tự nhiên hoặc cưỡng bức thông qua máy lạnh.
- Tủ lạnh (refrigerator): Thiết bị làm lạnh bằng máy nén điện, có một hoặc nhiều ngăn bảo quản thực phẩm tươi và có thể có ngăn đông.
- Tủ kết đông lạnh/ Tủ đông (refrigerator – freezer): Thiết bị làm lạnh bằng máy nén điện, có một hoặc nhiều ngăn bảo quản thực phẩm, trong đó có ít nhất một ngăn đông.
- Tủ mát (refrigerator): Thiết bị lạnh được thiết kế để bảo quản thực phẩm, có tối thiểu một ngăn bảo quản thực phẩm tươi.
4. Yêu Cầu Kỹ Thuật Khi Thử Nghiệm Hiệu Suất Năng Lượng
Các doanh nghiệp và đơn vị thử nghiệm cần nắm vững các chỉ số kỹ thuật quan trọng sau:
4.1. Sai Lệch Cho Phép (Dung Sai)
- Dung tích đo được: Theo Phụ lục C TCVN 7829:2016 (hoặc Phụ lục H IEC 62552-3:2015), dung tích đo được không được nhỏ hơn giá trị công bố quá 3% hoặc 1 L (lấy giá trị nào lớn hơn).
- Điện năng tiêu thụ: Giá trị điện năng tiêu thụ đo được không được lớn hơn giá trị công bố cộng thêm 15%.
4.2. Hiệu Suất Năng Lượng Tối Thiểu (MEPS)
MEPS là mức tiêu thụ điện năng tối đa cho phép trong một năm (Emax), được xác định theo các điều kiện quy định và lộ trình của TCVN 7828:2013, TCVN 7828:2016.
Bảng 1 – Hiệu suất năng lượng tối thiểu (MEPS)
| Loại tủ | TCVN 7828:2013 (15/07/2023 – 28/02/2025) | TCVN 7828:2016 (Từ 01/04/2025) |
|---|---|---|
| Tủ lạnh | Emax = 0,302 Vadj + 386 | Emax = 451 Vadj + 515 000 |
| Tủ đông | Emax = 0,451 Vadj + 515 | – |
| Tủ mát | – | Emax = 302 Vadj + 386 000 |
- Chú thích:
- Emax: Điện năng tiêu thụ lớn nhất trong một năm (kWh/năm).
- Vadj: Dung tích quy đổi (L), tính theo công thức: Vadj = Vc Kc.
- n: Số ngăn.
- Vc: Dung tích của ngăn (L).
- Kc: Hệ số dung tích quy đổi (xem Bảng 2).
Bảng 2 – Hệ số dung tích quy đổi (Kc)
| Loại ngăn | TCVN 7828:2013 (15/07/2023 – 28/02/2025) | TCVN 7828:2016 (Từ 01/04/2025) |
|---|---|---|
| Ngăn đồ hộp | – | 0,54 |
| Ngăn chứa rượu | – | 0,71 |
| Ngăn đồ uống | 0,71 | 0,71 |
| Ngăn thực phẩm tươi | 1,00 | 1,00 |
| Ngăn nhiệt độ thấp | 1,07 | 1,07 |
| Ngăn không sao | – | 1,14 |
| Ngăn một sao | 1,36 | 1,36 |
| Ngăn hai sao | 1,57 | 1,57 |
| Ngăn ba sao và bốn sao | 1,79 | 1,79 |
4.3. Cấp Hiệu Suất Năng Lượng
Cấp hiệu suất năng lượng (từ 1 đến 5) được xác định dựa trên chỉ số hiệu suất năng lượng (R), tính bằng công thức:
Trong đó:
- Enăm: Điện năng tiêu thụ trong một năm (Wh/năm) theo TCVN 7829:2016.
- Emax: Điện năng tiêu thụ lớn nhất (Wh/năm) theo Bảng 1.
Bảng 3 – Cấp hiệu suất năng lượng
| Cấp | TCVN 7828:2013 (15/07/2023 – 28/02/2025) | TCVN 7828:2016 (Từ 01/04/2025) |
|---|---|---|
| Không đạt | – | R < 1,1 |
| 1 | R ≤ 1,0 | 1,1 ≤ R < 1,2 |
| 2 | 1,0 < R ≤ 1,2 | 1,2 ≤ R < 1,4 |
| 3 | 1,2 < R ≤ 1,4 | 1,4 ≤ R < 1,6 |
| 4 | 1,4 < R ≤ 1,6 | 1,6 ≤ R < 1,8 |
| 5 | R > 1,6 | 1,8 ≤ R |
5. Quy Trình và Số Lượng Mẫu Thử Nghiệm
5.1. Số Lượng Mẫu Cần Thiết
Các doanh nghiệp chỉ cần mang 01 mẫu cho mỗi loại sản phẩm đến đơn vị thử nghiệm để thực hiện thử nghiệm hiệu suất năng lượng.
5.2. Lựa Chọn Tổ Chức Thử Nghiệm
Thủ tục thử nghiệm hiệu suất năng lượng phải được thực hiện bởi các tổ chức thử nghiệm được Bộ Công Thương chỉ định. Để đảm bảo tính pháp lý, doanh nghiệp cần xác minh quyết định chỉ định của Bộ Công Thương cấp cho trung tâm thử nghiệm mà mình lựa chọn, hoặc kiểm tra thông tin trên trang web chính thức của Bộ Công Thương.
Trung tâm Thử nghiệm Kiểm định Phúc Gia là một trong những đơn vị uy tín, đã được Bộ Công Thương chỉ định thử nghiệm hiệu suất năng lượng cho tủ mát, tủ lạnh và tủ đông theo Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động thử nghiệm hiệu suất năng lượng số 986/GCN-BCT.
Thử Nghiệm Hiệu Suất Năng Lượng Của Tủ Lạnh, Tủ Mát, Tủ Đông
6. Chi Phí và Thời Gian Thử Nghiệm
- Chi phí: Chi phí thử nghiệm có thể thay đổi tùy theo bảng giá niêm yết của từng phòng thử nghiệm. Doanh nghiệp có thể tham khảo bảng giá thử nghiệm hiệu suất năng lượng tại Phúc Gia Lab.
- Thời gian: Thông thường, thời gian thử nghiệm hiệu suất năng lượng cho các mẫu tủ mát, tủ lạnh và tủ đông tại Trung tâm thử nghiệm Phúc Gia dao động trong khoảng 05-07 ngày làm việc cho mỗi model.
7. Lời Khuyên Khi Chọn Mua Tủ Lạnh, Tủ Mát, Tủ Đông Tiết Kiệm Năng Lượng
Khi mua sắm các thiết bị này, người tiêu dùng nên chú ý đến các yếu tố sau để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng và chi phí:
- Kiểm tra Nhãn Năng Lượng: Luôn ưu tiên các sản phẩm có nhãn năng lượng từ Cấp 4 hoặc Cấp 5. Nhãn này cung cấp thông tin trực quan về mức tiêu thụ điện năng hàng năm, giúp so sánh giữa các model.
- Dung tích phù hợp: Chọn dung tích tủ lạnh phù hợp với nhu cầu sử dụng của gia đình. Tủ quá lớn so với nhu cầu sẽ tiêu thụ nhiều điện năng hơn không cần thiết.
- Công nghệ Inverter: Các dòng tủ lạnh sử dụng công nghệ Inverter thường tiết kiệm điện hơn đáng kể so với tủ lạnh thông thường nhờ khả năng điều chỉnh công suất máy nén linh hoạt.
- Vị trí lắp đặt: Đặt tủ ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và nguồn nhiệt. Đảm bảo khoảng cách giữa tủ và tường để không khí lưu thông tốt, giúp máy hoạt động hiệu quả hơn.
- Bảo quản thực phẩm: Không để tủ quá đầy hoặc quá trống. Sắp xếp thực phẩm hợp lý giúp khí lạnh lưu thông đều. Hạn chế mở cửa tủ thường xuyên và đóng kín cửa ngay sau khi sử dụng.
- Vệ sinh định kỳ: Vệ sinh các bộ phận của tủ, đặc biệt là dàn ngưng (thường ở phía sau hoặc dưới đáy tủ), giúp máy hoạt động hiệu quả và bền bỉ hơn.
8. Lỗi Thường Gặp và Cách Khắc Phục Đơn Giản
- Tủ hoạt động ồn ào: Có thể do đặt tủ không cân bằng, hoặc có vật lạ chạm vào bộ phận máy. Kiểm tra lại vị trí đặt tủ và đảm bảo không có vật cản.
- Tủ không đủ lạnh: Kiểm tra gioăng cửa có bị hở không, cài đặt nhiệt độ có phù hợp không, hoặc dàn ngưng có bị bám bụi không.
- Tủ đóng tuyết nhiều: Có thể do gioăng cửa hở, hoặc chức năng xả đá gặp vấn đề.
Việc hiểu rõ quy định về hiệu suất năng lượng tủ lạnh không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn là cơ hội để cung cấp sản phẩm chất lượng, tiết kiệm cho người tiêu dùng, góp phần bảo vệ môi trường.
CÔNG TY CỔ PHẦN PHÒNG THỬ NGHIỆM PHÚC GIA
TRUNG TÂM CHỨNG NHẬN PHÚC GIA
TRUNG TÂM THỬ NGHIỆM KIỂM ĐỊNH PHÚC GIA
Địa chỉ: Cảng cạn ICD Long Biên, Số 1 Huỳnh Tấn Phát, phường Thạch Bàn, quận Long Biên, thành phố Hà Nội
Điện thoại: 0981.996.996/ 0982.996.696/ 024.7779.6696
E-mail: lab@phucgia.com.vn
Website: phucgia.com.vn
Thời gian làm việc: Thứ Hai đến Thứ Sáu 8:00 – 18:30; Thứ Bảy 8:00 – 12:00
Ngày chỉnh sửa 14/01/2026 by Anh Ngân
